HUMO 19/03/02 [dutch version]

“We’re prepared to the lowest acts to be able to make music.”
by Bart Vanegeren. (translated by me)

The Chicago Sun newspaper that came with my room service-breakfast headlines : ‘U.S. basks in one of the warmest winters ever.’ Already in a good mood, I open my hotel room curtains. It’s snowing over Chicago. Fortunately, my visit to the windy city is one where I can be inside all the time, more precisely in a bunker down at a bridge over the Chicago River. Somewhere in the distance, the snow-white highest parts of the The Loop skyscrapers, keeps the illusion of a winter sports holiday alive.

The windowless bunker hosts Electrical Audio Recording, Steve Albini’s recording studio. In three weeks time, the third album of Dead Man Ray will be recorded here. Daan Stuyven (vocals, guitar), Rudy Trouvé (guitar), Elko Blijweert (guitar), Karel De Backer (drums) and Wouter Van Belle (keyboards) have two more recording days ahead. Five of the ten songs still need to get a definite mixing, and an eleventh song still has a lot of work on.

Daan Stuyven : “We wanted a raw album in which the details would pop out better : less messing about and more purified than the precious cds. I had also told myself to sing more and play less guitar, but in the end I’m still playing guitar the entire album. I did spend more time on the lyrics this time, but I’m not entirely sure that was such a good idea : the lyrics are at times very dark and bold. That’s not a bad thing, but it still feels a bit like taking out the trash.”

HUMO : After the less well received ‘Trap’, does the sound of the third album come closer to that of the more successful ‘Berchem’?
Rudy Trouvé : “I still don’t understand people thought Trap was too difficult. I personally think it’s a much better record than ‘Berchem’. It probably had something to do with the time of the release : ‘Berchem’ arrived at exactly the right time, the time was right for an album with many pop references.”
Stuyven : “’Trap’ was a bit darker and more filmic than ‘Berchem’ was, and because of that probably harder to listen to in one go. The new record clearly has one sound, which should make it easier to listen to in one session. That unity has a lot to do with the working method : We’re recording everything in 21 days in stead of 2 years; every one of us has two guitars at their disposal in stead of ten; everything is being recorded in the same manner, whereas we had a melting pot of tapes, four-tracks and Protools in the previous albums. We also recorded all the vocals in one single week - to keep a consistent voice, I even smoked the same amount of cigarettes and drank as much every day.”

Anger is the injection motor behind the guitar terror of Steve Albini: Each time adrenalin gets into his veins, he plugs in his guitar. In ’81, he started Big Black, the legendaric noise-combo, which together with Hüsker Dü prepared the path in the eighties for Grunge in the nineties. Albini - his guitar a chainsaw, his drums his hammers and his voice a Stiletto knife - stood up against man and society and left them dead behind.
Each time I played their debut LP ‘Atomizer’, it seemed as if blood, anger and black acid were printed on the vinyl. After Big Black’s split-up, Albini made one record with Rapeman (‘Two Nuns & a pack Mule’), a band he named after a Manga character, which always disembowels his victims. Nowadays, Albini is the man behind Shellac Of America, which for three albums in a row has been producing sounds that could make stone break into little pieces.
In a few months, he’ll turn fourty, but he already received a lifetime Achievement Grammy Award.
The producer Albini has spread itself out as a dangerous virus over every record collection : he was behind the mixing deck of amongst others The Breeders (‘Pad’), PJ Harvey (‘Man-Size’), Helmet (‘Meantime’), Nirvana (‘In Utero’), Low (‘Things we lost in fire’), Nine Inch Nails (‘Fragile’), Jon Spencer Blues Explosion (‘Acme’), Will Oldham (‘Guapero: Lost Blues 2’) and The Pixies (‘Surfer Rosa’). And now for Dead Man Ray.

Trouvé : “It was my idea to ask Albini. The record company hoped we wouldn’t do the production ourselves this time, and the original suggestion was to ask Holger Czukay, but he turned out to have a full schedule for the entire year, so that’s why we chose Albini. Elko and myself are enormous Albini-fans.”
Wouter Van Belle : “I am more of a popmusic fan, but I instantly thought it was a great idea : to produce an album, you’re better off with somebody than with nobody, and Albini is somebody. He can make the sound rumble like no one else can. In the old days, when I was producing Gorky and other bands, I listened a lot to The Pixies.”
: “’Surfer Rosa’ is the only one of my favourite records which has anything to do with Albini.”
Karel De Backer : “I got to know Albini from Rudy and Elko. I was very much attracted to the drums on his albums. Albini is really possessed with drums, he also finetuned the snares of my drums together with me. The way the drums sound on the new record : it’s like a dream to me.”

HUMO : Are the similarities between Albini’s guitar terror and Dead Man Ray not a bit thin on the ground ? Daan, you once said Duran Duran brought you to singing, and that the guitar is the CVP (Flemish conservative party) among the instruments.
Stuyven : “There are three guitarists in Dead Man Ray, but we try to avoid clichés. Elko has developed a strange, vaguely African guitarstyle, Rudy’s guitar doesn’t sound stereotypical either, and myself, I have more focused on my singing than on playing my chords. And Albini really can get enthusiastic about things he would never do himself as a musician.”

HUMO : Were you impressed by Albini ?
Stuyven : “The first few days, everyone was a bit on the quiet side, but in the end his class and style gave us wings.”
Trouvé : “I was enormously intimidated by him, and after three weeks, I actually still am. I still feel like a small man next to him.”
Elko Blijweert : “It was very confronting to work with Albini, because he does a thousand things a day and sleeps very little. He also takes care of the paper work of the studio for instance, and yet he still remains very calm under all the stress. We can sometimes moan we have to work a lot at home, but he does a lot more than us. Question is whether he enjoys it himself all the time - I heard him more than once sigh something like ‘If I had a life…’

HUMO : After recording ‘In Utero’, Kurt Cobain said about Albini : “I was prepared to live together with a sexist asshole, but he was surprisingly helpful, friendly and easy to work with.
Stuyven : “That’s absolutely true. Well, it’s a small world, and you can have a incorrect reputation before you know it. I for instance, have the reputation to be drunk, while it’s actually not so bad. (takes a sip from his in coffee disguised whisky)”
: “I actually was afraid he would disappoint as a human being, but he is actually extremely kind and charming. He’s also very intelligent: whether you ask him a question about sound, potatoes or toothpaste, he’ll always reply with a logical and well informed answer.”
Blijweert : “He’s an intellectual, but in the good sense of the word.”
Trouvé : “I was very surprised by how he can always remain so civilised. Sometimes people ring him with incredibly stupid questions, and still he will still very patiently explain into details what exactly mastering means.”

HUMO : So where does his reputation come from ?
Trouvé : “Albini always has very clear opinions and he’ll never be too embarrassed to come out with them.”

Electrical Audio Recording is Chicago without its chic. The studio, which is on the entire ground floor, is the only somewhat large room in the building. The first floor holds another, smaller studio, the with vinyl records isolated room of Albini and his girlfriend, a shower, a small kitchen, seven small rooms for inhabiting musicians, and a corner with a couch, three walls of videotapes and a biljart table. Albini adores driebanden (sort of biljartgame), and has matches of Ludo Dielis and Raymond Ceulemans (24 times world champion driebanden) on video. There is more bizarre stuff in his collection : a band member which chooses to remain anonymous, claims there is a video of Jaws 2 in a box which promises gay porn on the outside. In the living areas of the building, the house cat is king of the building. Otherwise, the pet is just what you’d expect from a noise-god : it is deaf.
Five years ago, Albini and friends have transformed the hangar themselves into a sound studio, under the motto : “we don’t have a clue what we’re doing, but with a do-it-yourself instruction booklet, we’ll get there. It’s a typical example of Albini’s tight do-it-yourself philosophy, who constantly strives for musical integrity and independence for musicians. He despises large record companies, which he holds responsible for the demise of pop music. In everything he does, he handles things the a-typical manner : the new Shellac album was never advertised anywhere, the band members refused any promotional activity. Shellac’s debut, ‘At Action Park’ was initially only available on vinyl, ‘the 177 grams kind - the nice and thick ones you can’t blend’. His attitude will unavoidably be with him when he’ll lead the All Tomorrow’s Parties festival in England next month: Albini himself takes care of the artistic budget, and pays for the travel expenses of every band in the line-up. His do-it-yourself philosophy has more bizarre twists : when the studio master offers him a Starbucks-coffee, Albini refuses and replies ‘you know I want my coffee in balance’, and starts mixing his umpteenth lait russe by a secret recipe.

Trouvé : I am for a very big part with Albini in his do-it-yourself philosophy, even though he thinks working with a big record company is an enormous sin. We just signed at a major because otherwise we wouldn’t be able anymore to make records, and then the choice is quickly made. We’re prepared to the lowest acts just to be able to make music.”
Blijweert : “Myself, I would never think signing at a major, just because the music itself should is the most important thing. But for Dead Man Ray, I’m okay with it. We haven’t been forced yet to do anything against our will.”

HUMO : Couldn’t you have brought Albini to Belgium in stead of camping in here for three weeks ?
Trouvé : “That would have been more expensive. He prefers working at home, that way he can still have something closely resembling to a life - that’s why he charges three times his price to work elsewhere.”
Blijweert : “His way of working is also completely focussed towards the large room in his own studio. I think he can only get to about a tenth of his sound elsewhere.”
Trouvé : “I think the only place he prefers is Abbey Road.”
Stuyven : “Spending three weeks in a studio is hard for me. I’m not very fond of studio’s, because I’m actually not a musician : I’m not crazy in love with guitar stores, and I get sick from the manuals that come with complicated technical equipment. Music in itself doesn’t interest me, to me it’s about what you can communicate with music.”

HUMO : How was it to live so closely together for three weeks ?
De Backer : “I was expecting a lot of conflicts, but apart from the sporadic discussion, there was no trouble to report. To me, the cherry on top of the cake was the fact that Todd Trainer, the drummer of Shellac, is also walking around in here. Not only is he a fantastic drummer, he’s also simply a very nice guy. We went to a concert of The Breeders together.”
Trouvé : “One afternoon I was here and Kim Deal (of the Breeders) was lying here on a sofa. Of course, these sort of things are excellent for the atmosphere in here.”
Blijweert : “After the first rehearsals we were enthusiastic : both the reception as the atmosphere within the group was very good, and we were happy about our work. That’s when the quote fell that stayed with us for the rest of the three weeks : ‘flowers at the finish’. Apparently nobody could believe everything in here would keep on going so well. But in the meantime, we àre nearing the finish.”
Stuyven : “To me this feels like a good school field trip, even though at times I was struggling for some oxygen. I can’t really spend time together with someone else for more than a few days, I have to be able to withdraw myself all the time. I’m realising again which life of luxury I’m leading in Antwerp: I like working on my own, but afterwards I enjoy blowing off steam in the company of others just as much. In here, the pubs close at two o’clock. So we worked until one or two o’clock, watched a few bad video films and went to sleep, to start over again the next day at two o’clock. Sometimes we didn’t leave the building for three days in a row.”
”But working together with different people in one room, to me it’s a very unrealistic feeling. It’s like one long trip - we just as well could have been in Alaska.
I miss a lot, I need lots of variation, to be able to ping-pong between different things. I never think the straight way is the most interesting one - should it be possible, I’d probably try to reach the finish with my car while bouncing from the left barriers on the road to the right barriers.”

Blue Volkswagen

Stuyven : “Until yesterday, we were doubting whether to stop at ten tracks or not. When I was talking to Albini about that eleventh song, he mentioned it would be something perfectly suited for Ken Nordine. He said he lived downtown and immediately suggested to give him a call. This afternoon we’ve been to Nordine’s place and he was immediately enthusiastic about working together. An hour ago, he read me a piece of text on the phone which he wrote earlier today. It’s fantastic - the way he says ‘Blue Volkswagen’ alone is just brilliant.”

The Beat poet Ken Nordine doesn’t have his poetry to thank for his cult status, but to advertising. He has literally dubbed thousands of commercials - Americans can’t drink 7 Up without thinking of him - and he has one of America’s most famous voices. The instant he says his first line behind the microphone (‘Hey. Waw. This is it. This is now.’), I instantly understand why. His smoky voice must be pure horror to the tobacco industry, even though he never touches a cigarette. ‘I only smoke pot.
Until deep into the night, they work on the definite mix of the song. Finally, Daan decides : ‘Hey. Waw. This is it.
The first five hours of the next day are lost on one song, until Albini puts a hold to it. ‘We are messing about with details and we’re losing the bigger picture. The middle piece now even sounds somewhat like Bruce Springsteen, I’m absolutely not happy about that. Let’s all take a break and listen again later with fresh ears.

Stuyven : “Albini has a very diplomatic, rational way of keeping control of things. He never uses artistic arguments, it’s always about the so-called technical stuff, which do define the sound artistically a lot. For example : he makes sure that in the basic recordings, the better part of the 24 tracks are being used, so afterwards he can say there’s no more room for overdubs. But in fact, he simply hàtes overdubs.”
De Backer : “Albini has had an artistically very important role, even though he probably won’t want to admit that himself.”
Trouvé : “He’s never afraid of telling which he thinks is a good idea and which not, but he always adds he won’t hang himself if we should choose for the thing he doesn’t like himself. A real producer would always interfere with chords and arrangements, and tear the songs upside down, he does none of those things.”
Van Belle : “To protect himself. Whoever calls himself producer, is responsible for the final result, and that’s something he just càn’t be. His priority is to run a company. He starts with nothing but technique, he sees it as his duty to record our sounds as good and natural as possible. He doesn’t interfere with structures or the key of a tone. We are still responsible for the final result of this record.”

HUMO : Is it hard for you now to take a step aside as a producer ?
Van Belle : “I’m making a side step to make a giant leap forwards. I have a lot of respect for Albini - he’s a super craftsman, a nerd in the positive sense of the word. I have lived and worked under the same circumstances as he does, but four years ago I couldn’t take it anymore. I’ve become more pragmatic, I’ve learnt how to delegate. I’m amazed Albini is still idealistic enough to keep up with it : I wouldn’t even be able to start working with a lot of the punkrock bands which come knocking on his door.”

HUMO : Was hiring Albini an attempt at getting rid of Dead Man Ray’s Art-Farty connotations ?
Stuyven : “Bah, they’ll always be there anyway. I don’t feel like fighting the idea that we are arty-farty. We should just stop being bothered about it.”
Trouvé : “We particularly wanted to try a different approach. Until now, we had always made our albums on the computer, and the moment the songs were finished, we had to learn how to play them live. Now we’ve chose to really record the sound of a band, and we’re recording everything live. We haven’t used a computer at all this time.”
Stuyven : “It was a test for us to see what we were exactly worth. In the meantime, I’m still in favour of both recording methods. My solo album, which will be released soon, is very poppy, electronical, kitschy, symphonic and extremely cut-and paste with the computer - an overdosis of all that Albini hates. But I just don’t want to have to choose. Also when I eat, get to meet people, or go out, I want the full spectrum and preferably only the two extremes and opposites, to be released from all mediocrities.”
: “Albini really doesn’t know a thing about computers. Before we came here, we asked him in an e-mail something about sampling.”
Blijweert : “Whether there would a midi-recorder in the studio.”
Trouvé : “He answered : ‘I’m not sure what you’re talking about, but I’m sure we haven’t got it.’”


We’re starting to run out of time : in seventeen hours the plane to Belgium will leave, and three of the eleven songs still need to be finalised. One of them still needs a recording of two employees at Electrical Audio Recording talking through the intercom : Shellac drummer Todd Trainer (Albini : ‘I swear, he has seven of the nine properties to be a werewolf’), and the man in charge of the studio, John - a stand-up comedian who tests his jokes on exhausted musicians all day long.
When the job is finished, Dead Man Ray head to downtown Chicago, armed with photo camera’s.

Trouvé : “The new record will probably be called ‘Cago’ - after Chicago, but a bit less obvious or embarrassing than the debut albums of some Flemish bands, who call their records ‘Las Vegas’ or something similar. On the way to a guitar store two days ago, we saw a neonlight advertisement of ‘Chicago’, where the letters ‘chi’ weren’t lit. It’s like we got the illustration for our album as a gift, just like that. So now we want to take pictures of the neon sign, though we’ll have to look a bit where exactly it was again. For all we know, the sign might be fixed already.”

I remain at the studio, alone with Albini. Would he know that Big Black is mentioned for Chicago in the Lonely Planet ?
The songs sometimes were exploring the limits their audience’s ears, but the band did mark a beginning for a decade of alternative rock in the city.

Steve Albini (laughs) : “It’s very flattering, but I’d like to put that into perspective though : Big Black was never really popular in Chicago.”

HUMO : Why did you say yes to working with Dead Man Ray ?
Albini : “I thought I understood what they stood for. That’s sufficient for me : if I don’t feel uncomfortable about it at forehand, I try to say yes to every question I get.”

HUMO : That must mean you get to work all the time with bands you don’t like yourself.
Albini : “If I would only work with bands of which I’m an enthusiastic fan, I wouldn’t have a lot of work on my hands and I wouldn’t be making much interesting records. Fortunately, throughout the years I developed a method to block my own personal taste. I get into a lot of problems when I’m emotionally involved in the music I record, because that’s when I feel the urge to put my own aesthetics into the music, and that’s not what I’m here for. My job is to understand what someone wants, and to make that technically possible.”

HUMO : C’mon, surely you’re more than merely a technician ?
Albini : “When a problem occurs, I have an opinion about it of course, just like anybody else. I won’t stop myself from telling them my opinions, but I don’t assume my opinion is the only correct one, and I certainly don’t force the band to follow my ideas. The most important thing to me is the band gets the result they are after. Whether I get a kick out of their record or not, is irrelevant. I’ve got my own band, I don’t have to force my ideas when I’m working on someone else’s record.”

HUMO : Are you keeping enough time free for Shellac ?
Albini : “Shellac is pure hobby, pure escapism. That way, no one can tell us what to do, we’re financially independent from the band. On top of that, I’d probably have less than half the fun I’m having now, if Shellac would be a real job. I wouldn’t dream of working on the band every single week, I would quickly stop getting a kick out of it. Whenever I get to do something with Shellac, it feels like Christmas. When we’re on tour, we also particularly visit the places we always wanted to go to.”

HUMO : If you’re really only working on technique in the studio, how come there’s a typical Albini-sound ?
Albini : “That has for the better part to do with the type of bands that want to work with me. I don’t believe the recording is the most vital stadium in the creation of an album, we can’t do magic in the studio. For instance, when you play every Low album in a row, you’ll probably hear a difference between the two albums I recorded with them, and their other albums. I must admit I have worked on a lot of fantastic albums in the past, but I think they would have been just as fantastic with anybody else behind the studio control panel. I have also worked on a lot of albums people wouldn’t want to listen to, even if they’d be getting paid for it. That’s also not my fault, I’m not a producer which directs the music, I’m mostly working on sounds.”

Blood from Stone

HUMO : Your fascination with sound has turned you into a microphone fetisjist. Thom Yorke said : ‘Steve Albini is the only producer I know which really measures the distance between two microphones.
Albini : “Once in a while it’s the only way to get things done. You’ve got to take into account sound requires time to come across, so two microphones on a different distance from the same source will record differently. So I make sure a microphone is as much removed from the source as the other one. If someone else doesn’t do this, that’s up to them. But I deliver a good result.”

HUMO : Are you a workaholic ?
Albini : “My work can be exhausting, and can distract me from the simple enjoyments in life, but I never want to deny myself the chance to a nice experience. I’ll never regret having done so much, while I could regret the things I haven’t done. Our lives aren’t simple.
It’s not about money to me. The best moments in the studio, the ones that have changed me as a human being, aren’t necessarily the ones I got the most money from. Ninety percent of the bands I work with can’t afford a lot. You can’t get blood from stone. I feel comfortable knowing I’m affordable and available.”

HUMO : Are you by definition against big money ? To record Nirvana’s ‘In Utero’, you were satisfied with a 100.000 dollar fee. Should you have charged the usual percentage per album sold, you would have earned five times as much.
Albini : “In the music industry, people who aren’t making music themselves, are incredibly greedy. They always want more, and there’s only one place where you can always get more money from : the bands themselves. So my sympathies are no matter what always with the band: I consider musicians my friends and we share the same destiny. I don’t want to touch their income. When I’m stealing money from someone who is already disadvantaged by the system, I get part of the system. I don’t need to get greedy like so many others, you don’t need that to make good records.”

HUMO : Is it true you hardly knew Nirvana when they asked you to produce their album ?
Albini : “I don’t listen to the radio a lot, because I never get surprised from what I hear on the radio, and I can’t be bothered anymore about it. I heard ‘Nevermind’ once at a friends’ place, but I didn’t really think Nirvana was the best band of it’s generation. As the matter a fact, I think of ‘NeverMind’ as their worst album.”

HUMO : When the album was finished, the rumour quickly spread the album sounded horrible, and you were to blame for it.
Albini : “No one from the record company has ever dared to speak to me directly about it, they were just saying what they heard from gossips. In the end, they remixed two songs and re-mastered the entire album, so the guitars would sound less loud. I don’t know if an outsider would hear a lot of difference between my version of ‘In Utero’ and the one that made it to the stores, but I thought my work was horrendously mutilated. The music industry had shown its true face again : they constantly try to manipulate out of greed. Humanity and respect for creativity are completely non-existent.”

Cheap Trick

HUMO : Is it your hate towards the music industry that has delivered you the reputation of an aggressive asshole ?
Albini : “I have the records I made as a musician to thank for that reputation. I don’t understand why aggressive music should be made by aggressive people, but in the music industry, it’s all about myths. Michael Jackson might very well be a pleasant man to be with, but he’s turning into an abstract idea himself : the personalisation of strange behaviour and plastic surgery. People never talk about him as a person, it’s always about that abstract figure with the same name. There’s also an abstract idea that goes with the name Steve Albini. I can’t help that and I don’t care about it.”

HUMO : Do you enjoy provoking ? Or is it coincidental you call your band ‘Rapeman’ and your cd ‘Songs about Fucking’?
Albini: “Oh, but to my mother, the name Rapeman is more provocative than the name Sex Pistols. To make a clear statement on what it’s all about, is often confused with provoking. It’s a fact that something like ‘I’m not entirely sure about it, but I have a feeling you just might possibly be a paedophile’, is more provocative than ‘You look like a child rapist.’ The first approach requires showbusiness, the second one requires less energy and less time. I want to have everything in my life as efficient as possible, my way of talking included.”

HUMO : The result can sometimes be cruel : legend has it you put an end to Big Black because the band became ‘duff, ugly and persistent, like a wart’.
Albini : “That doesn’t immediately sound familiar to me, but I completely agree with it. Big Black ended primarily out of practical reasons : the other guitar player, Santiago Durango went to law school. But creatively speaking I didn’t think of that as a problem: I think we had done more or less everything we had to do. Should we have carried on further, I think we would have quickly started to sound uninteresting. I’m glad we quit back then, I never mourned about Big Black.”

HUMO : Was anger the energy behind Big Black ?
Albini : “Big Black was a reaction to a lot of things that went wrong, in society altogether and more specifically in the music business. We were for instance reacting against rounding off the experimental edges of music. It happened all the time; you saw a band releasing a great, solid debut album, and by the time they released their third album, they sounded like any other band around. It became almost an accomplishment to make boring music, and we thought of that as an insult. Along the way, the anger quietly drifted away. In your early puberty, you go though a phase where you feel personally insulted by all sorts of things. As you go along, you start to learn how to ignore those things, so you don’t have to constantly be irritated about everything.”

Daan comes walking in with a Cago-polaroid in his hands. Time for the last straight line. The mixing of the three last songs happens like a charm. At four o’clock in the morning, the album is finished, over seven hours before the airplane leaves for Belgium. Albini plays the eleven finished songs after each other for the first time. Todd - half man, half werewolf joins us. ‘Cago’ has the pulsing energy and charming variety of Chicago, but without the chic of it. Daan leans backwards with a stupid smile on his face, Trouvé subtly headbangs to the record, De Backer is motionlessly enjoying Albini’s tight drums, Van Belle is listening in a coma-like state. Blijweert is into town, on the search for flowers at the finish.


HUMO 19/03/2002 [english version]
"Om muziek te kunnen maken zijn wij tot de laagste dingen bereid"
door Bart Vanegeren

De Chicago Sun die de roomservice me bij het ontbijt levert, kopt jubelend: V.S. basks in one of warmest winters ever'. Welgemutst ruk ik de gordijnen open. Sneeuw waait over Chicago. Gelukkig ben ik in the windy city om binnen te zitten, meer bepaald in een bakstenen bunker aan de voet van een brug over de Chicago River. In de verte houden de besneeuwde toppen van de wolkenkrabbers van The Loop, de door big business ingepalmde stadskern, de illusie van een wintersportvakantie hoog.

De raamloze bunker herbergt Electrical Audio Recording, de opnamestudio van Steve Albini. Hier wordt in drie weken tijd de derde cd van Dead Man Ray opgenomen. Daan Stuyven (stem, gitaar), Rudy Trouvé (gitaar), Elko Blijweerdt (gitaar), Karel De Backer (drums) en Wouter Van Belle (keyboards) hebben nog twee dagen voor de boeg. Vijf van de tien nummers moeten nog een definitieve mix krijgen, en aan een elfde, letterlijk te elfder ure opgepikt nummer is nog een pak werk.

Daan Stuyven : " We willen een brute plaat waarop de details beter uitkomen: minder spielerei, en meer uitgepuurd dan de vorige cd's. Ik had me ook voorgenomen meer te zingen en minder gitaar te spelen, maar uiteindelijk heb ik toch de hele tijd gitaar gespeeld. Ik heb wel langer aan de teksten gewerkt, maar ik ben er niet zo zeker van of dat wel een goed idee was; de teksten zijn bij momenten hard en donker. Dat is niet erg, maar 't is toch een beetje de vuilnisbak buiten zetten, merk ik."

HUMO : Knopen jullie na het slechter onthaalde 'Trap' terug aan bij de sound van het succesvolle debuut 'Berchem'?
Rudy Trouvé : "Ik snap nog altijd niet dat men 'Trap' te moeilijk vond. Ik vind die plaat veel beter dan 'Berchem'. 't Heeft wellicht met de tijdgeest te maken: 'Berchem' kwam op het juiste moment, de tijd was rijp voor een cd met veel popreferenties."
Stuyven : "'Trap' was iets donkerder en filmischer dan 'Berchem' en daarom misschien moeilijker in één stuk te beluisteren. De nieuwe plaat heeft heel duidelijk één sound, wat het in één ruk beluisteren aangenamer zal maken. Die eenheid heeft met de manier van werken te maken: we nemen alles in 21 dagen op in plaats van in 2 jaar; elk van ons heeft twee gitaren ter beschikking in plaats van tien; alles wordt op dezelfde manier opgenomen, terwijl we voor de vorige platen met cassettes, vier-tracks en Protools door elkaar klooiden. Ik heb nu ook alles in één week ingezongen - om constant dezelfde stem te hebben, heb ik er zelfs op gelet elke dag evenveel te roken en te drinken."

Kankeren en kakken

Woede is de injectiemotor achter de gitaarterreur van Steve Albini: telkens als de adrenaline zijn systeem inspuit, plugt de man zijn gitaar in. In '81 richtte hij Big Black op, het legendarische noise-combo dat tijdens de jaren tachtig met Hüsker Du het pad voor de grunge bereidde. Albini - zijn gitaar een kettingzaag, zijn drums mokers, zijn stem een stiletto - ging mens en maatschappij vehement te lijf en liet ze voor dood achter. Telkens als ik op mijn jongenskamer de debuut-Ip 'Atomizer' draaide, stonden er bloed, venijn en zwarte gal in de groef. Na de split van Big Black maakte Albini één plaat ('Two Nuns & A Pack Mule') met Rapeman, een groep die hij noemde naar een manga-personage - een verre, verziekte neef van Tettenman die zijn vermoorde slachtoffers van hun ingewanden ontdoet. Tegenwoordig bezielt Albini Shellac of America, dat al drie cd's lang aan gitaren klanken ontlokt die het vermogen bezitten steen te verkruimelen.
Over een paar maanden wordt de man veertig, maar hij heeft al een 'lifetime achievement' - Grammy op zak. De producer Albini heeft zich het laatste decennium dan ook als een virus over elke platenkast verspreid: hij zat aan de knoppen voor onder meer The Breeders ('Pod'), PJ Harvey ('Man-Size'), Helmet ('Meantime'), Nirvana ('In Utero'), Low ('Things We Lost in the Fire'), Nine Inch Nails ('Trogile'), Jon Spencer Blues Explosion ('Acme'), Will Oldham ('Guapero: Lost Blues 2') en The Pixies ('Surfer Rosa'). En nu dus voor Dead Man Ray.

: "'t Was mijn idee Albini te vragen. De platenfirma hoopte dat we dit keer de productie niet zelf zouden doen, de suggestie was Holger Czukay te vragen, maar die bleek een heel jaar bezet te zijn, en daarom hebben we Albini gekozen. Elko en ik zijn heel zware Albini-fans."
Wouter Van Belle : "Ik ben meer een popliefhebber, maar ik vond het meteen een goed idee: als producer heb je beter iemand dan niemand, en Albini is iemand. Hij kan het laten rammelen als geen ander. Indertijd, toen ik als producer met Gorky en zo werkte, luisterde ik veel naar The Pixies."
: "'Surfer Rosa' is de enige van mijn favoriete platen die iets met Albini te maken heeft."
Karel De Backer
: " Ik heb Albini leren kennen via Rudy en Elko. De drums op zijn platen spraken me zeer aan. Albini is echt bezeten door drums, hij heeft ook mee de snaren van mijn drumstel afgestemd. Hoe de drums op de nieuwe plaat klinken: dat is echt een droom voor mij."

HUMO : Zijn er niet wat weinig overeenkomsten tussen de gitaarterreur van Albini en Dead Man Ray? Daan, jij hebt toch ooit gezegd dat de eerste platen van Duran Duran je tot zingen hebben gebracht, en dat de gitaar 'de CVP onder de instrumenten' is?
Stuyven : "Er zitten drie gitaristen in Dead Man Ray, maar we mijden de clichés: Elko heeft een curieuze, vaagweg Afrikaanse gitaarstijl ontwikkeld; de gitaar van Rudy klinkt ook niet typisch; en zelf heb ik eigenlijk meer mijn stem gedubbeld dan akkoorden gespeeld. En Albini kan echt wel enthousiast zijn over dingen waaraan hij zelf als muzikant nooit zou beginnen."

HUMO : Waren jullie onder de indruk van Albini?
: "De eerste dagen was iedereen heel stilletjes, maar uiteindelijk heeft zijn klasse ons vleugels gegeven."

Trouvé : "Ik was enorm geïntimideerd, en eigenlijk ben ik dat na drie weken nog altijd. Ik voel me toch wat kleintjes in zijn nabijheid."
Elko Blijweerdt : "'t Is heel confronterend met Albini te werken, omdat hij duizend dingen op een dag doet en maar heel weinig slaapt. Ook het papierwerk van de studio neemt hij er bijvoorbeeld bij, en hij blijft daar allemaal heel rustig onder. Wij zitten thuis weleens te zeuren dat we te veel werken, maar hij doet nog veel meer. De vraag is of hij dat zelf altijd leuk vindt, ik heb 'm meermaals iets als 'If I had a life' horen verzuchten."

: Kurt Cobain verklaarde na de opnames van 'In Utero': 'Ik had me voorbereid te moeten samenleven met een seksistische zak, maar hij was verrassend behulpzaam, vriendelijk en makkelijk in de omgang.'
Stuyven : "Dat klopt helemaal. Ach, in een klein wereldje ontstaan makkelijk foute reputaties. Ik heb bijvoorbeeld de reputatie een dronkaard te zijn, terwijl het best meevalt (neemt een slok met koffie gemaskeerde whisky)."
: "Ik had eerlijk gezegd gevreesd dat hij als mens zou tegenvallen, maar hij is ontzettend vriendelijk en heel charmant. 't Is ook een heel intelligente man: of je nu een vraag stelt over klank, aardappels of tandpasta, hij zal altijd een heel logisch en goed geïnformeerd antwoord geven."
: "'t Is een intellectueel, maar dan in de goede zin van het woord."
: "Ik ben er zelfs van geschrokken hoe geciviliseerd hij altijd blijft. Soms bellen er mensen met onwaarschijnlijk domme vragen, en toch legt hij dan geduldig tot in de details uit wat bijvoorbeeld masteren precies is."

: Waar komt zijn reputatie dan vandaan?
Trouvé : "Albini heeft uitgesproken meningen en hij zal zich niet generen die ook te verkondigen. Veel kankeren en kakken op groepen en mensen is niet goed voor je reputatie."

Bloemen aan de meet

Electrical Audio Recording is Chicago zonder de chic. De studio, die de hele benedenverdieping beslaat, is de enige ruime plaats in het gebouw. Op de eerste verdieping zijn op elkaar geprangd: een kleinere studio, de met rekken vinyl geïsoleerde kamer van Albini en vriendin, een douche, een keukentje, een zevental kleine slaaphokken voor inwonende muzikanten, en een zithoek met drie wanden videofilms en een biljart. Albini is gek op driebanden, vertelt weleens een anekdote over het rijke biljartleven in Boedapest, en heeft biljartpartijen van Raymond Ceulemans en Ludo Dielis op video. Er zit wel meer vreemds in de videocollectie: een groepslid, dat verder anoniem wenst te blijven, weet dat een doosje dat homoporno belooft 'Jaws 2' herbergt. In de woonvertrekken heerst de kat des huizes, die geheel beantwoordt aan de verwachtingen inzake huisdieren van noise-goden: het beest is doof.
Vijf jaar geleden hebben Albini and friends een loods helemaal zelf tot geluidsstudio omgebouwd, onder het motto 'we kennen er niks van, maar met een knutselboek redden we 't wel'. 't Is een radicaal staaltje van de strakke Do-It-Yourself-filosofie van Albini, die een voorvechter is van muzikale integriteit en financiële onafhankelijkheid. Hij verafschuwt grote platenfirma's, die hij verantwoordelijk stelt voor de dood van de popmuziek. Hij pakt alles averechts aan: voor een nieuwe Shellac-plaat wordt nooit reclame gemaakt, de bandleden weigeren elke promotieactiviteit. Het debuut van Shellac, 'At Action Park', verscheen eerst alleen op vinyl, 'van 177 gram - van die lekkere dikke die niet buigen'. Zijn attitude reist onvermijdelijk met 'm mee als hij volgende maand het festival All Tomorrow's Parties in Engeland gaat leiden: Albini beheert zelf het artistieke budget en betaalt de reiskosten van alle groepen. De Do-It-Yourself-filosofie heeft ook meer bizarre uitvloeisels: als de studiomeester 'm een Starbucks-koffie aanbiedt, weigert Albini - Je weet toch dat ik mijn koffie in balans wil - en mixt een zoveelste lait russe volgens geheim recept.

: "Ik ga heel ver mee in de Do-It-Yourself-filosofie, al vindt Albini met een grote platenfirma werken een doodzonde. Wij hebben gewoon bij een major getekend omdat we anders geen platen meer konden maken. Dan is de keuze snel gemaakt. Wij zijn bereid tot de laagste dingen om muziek te kunnen maken."
Blijweerdt : "Zelf zou ik nooit op het idee komen bij een major te tekenen - gewoon omdat de muziek voor mij op de allereerste plaats komt - maar voor Dead Man Ray vind ik 't oké. We hebben ook nog niks tegen onze zin moeten doen."

HUMO : Konden jullie Albini niet naar België halen in plaats van hier drie weken te komen kamperen?
Trouvé : "Dat zou duurder geweest zijn. Hij werkt het liefst thuis - dan heeft hij nog enigszins een leven - en daarom rekent hij het driedubbele als hij elders moet gaan werken."
Blijweerdt : "Zijn manier van werken is ook helemaal toegespitst op de grote ruimte hier. Elders haalt hij volgens mij maar een tiende van zijn sound."
: "Ik denk dat hij 't alleen in Abbey Road nog beter vindt."
Stuyven : "Drie weken in een studio zitten is voor mij hard. Ik vind studio's niet zo tof, omdat ik eigenlijk geen muzikant ben: ik ben niet dol op gitaarwinkels, en ik word ziek van al die boekjes met technische apparatuur die hier rondslingeren. Muziek op zich interesseert me niet, mij gaat het om watje met muziek kunt communiceren."

: Hoe was het drie weken lang op elkaars lip te leven?
De Backer : "Ik had veel conflicten verwacht, maar op een sporadische discussie na valt er geen heibel te melden. Voor mij was de kers op de taart dat Todd Trainer, de drummer van Shellac, hier ook rondloopt. Niet alleen een uitstekende drummer, maar ook gewoon een sympathieke kerel. We zijn samen naar een optreden van The Breeders geweest."
Trouvé : "Op een middag stond ik op en lag Kim Deal hier op een sofa. Zulke dingen komen de sfeer uiteraard ten goede."
: "Na de eerste repetities waren we enthousiast: zowel de ontvangst hier als de sfeer in de groep was prima, en we waren tevreden over ons werk. Toen viel de uitspraak die drie weken lang is blijven terugkomen: 'bloemen aan de meet'. Niemand kon blijkbaar echt geloven dat alles vlot zou blijven gaan. Maar intussen is de meet wel in zicht."
Stuyven : "Ik heb het gevoel van de betere schoolreis, al was het voor mij soms echt happen naar adem. Ik kan eigenlijk niet langer dan een paar dagen met iemand samen zijn, ik moet me constant kunnen terugtrekken. Langer zou ik het echt niet volhouden. Ik besef nu weer wat voor een luxeleventje ik in Antwerpen leid: ik werk heel graag alleen, maar nadien blaas ik net zo graag stoom af in het gezelschap van anderen. Hier sluiten de cafés om twee uur. Dus werken we tot een uur of twee, kijken nog naar een stuk of wat slechte videofilms en gaan slapen, om de volgende middag om twee uur opnieuw te beginnen. Soms zitten we twee of zelfs drie dagen binnen dezelfde muren."
"Met maar één ding in één ruimte met dezelfde mensen bezig zijn, is voor mij heel onrealistisch. 't Is net een trip; we hadden net zo goed samen op Alaska kunnen zitten. Ik mis veel. Eigenlijk heb ik variatie nodig, ik pingpong graag tussen verschillende dingen. Ik vind de rechtste weg nooit de interessantste - mocht het mogelijk zijn, ik zou met de auto waarschijnlijk telkens botsend van de linker- naar de rechtervangrail mijn bestemming bereiken."

Blue Volkswagen

Stuyven : "We hebben tot gisteren getwijfeld of we 't bij tien nummers zouden houden. Toen ik het met Albini over dat elfde nummer had, liet ik me ontvallen dat het helemaal iets op maat van Ken Nordine was. Hij zei dat die downtown woont en stelde meteen voor 'm op te bellen. Vanmiddag zijn we bij Nordine op bezoek geweest en hij was enthousiast. Een uur geleden heeft hij me over de telefoon de tekst voorgelezen die hij vanmiddag geschreven heeft. Fantastisch - alleen al de manier waarop hij 'Blue Volkswagen' zegt!"

De beat poet Ken Nordine dankt zijn cultstatus niet aan de poëzie, maar aan de reclame. Hij heeft letterlijk duizenden reclamespots ingelezen - Amerikanen kunnen geen 7-Up drinken zonder aan hem te denken - en is een van de bekendste stemmen van Amerika. Als hij achter de microfoon zijn eerste regel Iaat weerklinken ('Hey. Waw. This is it. This is now.'), begrijp ik meteen waarom. Zijn doorrookte stem moet de anti-tabakslobby een gruwel zijn, al raakt hij nooit sigaretten aan. 'Ik raak alleen maar pot.' Tot diep in de nacht wordt aan de definitieve mix van het nummer gewerkt, uiteindelijk besluit Daan: 'Hey. Waw. This is it.'
De eerste vijf werkuren van de volgende dag gaan verloren aan één nummer, tot Albini ingrijpt: 'We sleutelen aan details en verliezen het overzicht. Het middenstuk lijkt nu zelfs een beetje op Springsteen, daar ben ik helemaal niet blij mee. Laten we even pauzeren en het straks met nieuwe oren beluisteren.'

Stuyven : "Albini houdt op een heel diplomatische, onderkoelde manier de teugels in handen. Hij gebruikt nooit artistieke argumenten; het gaat altijd om zogezegd technische toestanden, die dan het artistieke wel heel sterk bepalen. Een voorbeeld: hij zorgt er altijd voor dat tijdens de basisopnamen het merendeel van de 24 sporen gebruikt wordt, zodat hij nadien kan zeggen dat er geen plaats meer is voor overdubs. Maar eigenlijk háát hij gewoon overdubs."
De Backer
: "Albini heeft artistiek een zeer belangrijke rol gespeeld, hoewel hij waarschijnlijk liever heeft dat dat niet bekend is."
: " Hij zegt nogal makkelijk wat hij een goed idee vindt en wat niet, maar hij voegt er wel altijd aan toe dat hij zich niet zal ophangen als we kiezen voor wat hij niet goed vindt. Een echte producer bemoeit zich met akkoorden en arrangementen en gooit nummers overhoop - dat doet hij allemaal niet."
Van Belle : "Om zichzelf te beschermen. Wie zichzelf producer noemt, is verantwoordelijk voor het eindresultaat, en dat kán hij niet zijn. Zijn prioriteit is een bedrijf te doen draaien. Hij vertrekt puur van techniek, hij ziet het als zijn taak onze geluiden zo natuurgetrouw en zo straf mogelijk op te nemen. Hij bemoeit zich niet met toonaarden en structuren. Wij hebben de eindverantwoordelijkheid over deze plaat."

HUMO : Heb jij 't als producer nu lastig om een stap opzij te zetten ?
Van Belle
: "Ik zet een stap opzij om een reuzenstap vooruit te kunnen zetten. Ik heb heel veel respect voor Albini. 't Is een supervakman, een vakidioot - een nerd, maar dan in de positieve zin van het woord. Ik heb in dezelfde omstandigheden geleefd en gewerkt, maar vier jaar geleden is de veer gebroken; ik ben pragmatischer geworden, ik heb leren delegeren. Ik sta ervan versteld dat Albini idealistisch genoeg is om het vol te houden: ik zou niet eens beginnen te werken met veel van de punkrockbands die hier binnenstappen."

HUMO : Is het inhuren van Albini een poging om Dead Man Ray te vrijwaren van de arty-farty connotaties?
Stuyven : "Ach, die komen er toch. Ik heb ook geen zin voortdurend te gaan bestrijden dat we arty-farty zouden zijn. We moeten er ons maar gewoon niks van aantrekken."

HUMO : Wilden jullie via Albini de sound van Dead Man Ray meer kloten geven?
: "Ja, al counteren we dat door veel intimistische, introverte nummers op te nemen. Dat kan je je alleen permitteren als je een sound met kloten hebt."
Trouvé : "We wilden vooral eens een andere aanpak proberen. Totnogtoe hadden we alleen platen gemaakt met de computer - zodra die platen af waren, moesten we ze nog live Ieren spelen. Nu kiezen we voor een écht groepsgeluid en nemen we alles live op. Er komt geen computer meer aan te pas."
Stuyven : "We wilden weleens zien wat we echt waard waren. Intussen blijf ik wel voor beide werkwijzen gewonnen. Mijn soloplaat, die binnenkort uitkomt, is heel poppy, elektronisch, kitscherig, symfonisch en extreem computergeknipt - een overdosis van alles wat Albini haat. Maar ik wil gewoon niet kiezen. Ook als ik eet, mensen leer kennen of op stap ga, wil ik het volledige spectrum - en dan nog liefst alleen de twee uitersten, bevrijd van alle middenmaten."
Trouvé : "Albini weet echt niks van computers. Voor we naar hier kwamen, vroegen we in een e-mail iets over samplen."
Blijweerdt : "Of er een midi-recorder in de studio aanwezig was."
: "Zijn antwoord luidde: 'Ik weet niet zeker wat je bedoelt, maar ik weet wel zeker dat we 't niet hebben.'"


De tijd begint te dringen: over zeventien uur vertrekt het vliegtuig naar België, en drie van de elf nummers moeten nog afgemaakt worden. Voor eentje moeten nog intercomboodschappen getapet worden van twee personeelsleden van Electrical Audio Recording: Shellac-drummer Todd Trainer - Albini: 'Hij heeft zeven van de negen kenmerken van een weerwolf, ik zweer het je'- en studiomeester John, een stand-up comedian die zijn grappen heelder dagen op uitgeputte muzikanten loopt uit te proberen. Als die klus geklaard is, trekt Dead Man Ray nog de stad in, gewapend met fototoestellen.

Trouvé : "De nieuwe plaat gaat waarschijnlijk 'Cago' heten - naar Chicago, maar dan iets minder opvallend en gênant dan die debuutplaten van Vlaamse groepen die 'Las Vegas' of zo heten. Op weg naar een gitaarwinkel hebben we eergisteren vanuit een taxi een lichtreclame van Chicago gezien, waarvan de Chi niet werkte. We kregen dus zomaar een illustratie van onze titel cadeau! We willen daar foto's van, maar we moeten een beetje gaan zoeken waar die lichtreclame precies hing. Ach, voor hetzelfde geld is hij intussen al hersteld."

Ik blijf alleen achter met Albini. Zou hij weten dat Big Black in de Lonely Planet voor Chicago vermeld wordt? 'De songs stelden soms zelfs de luisterbereidheid van de fans op de proef, maar de groep zette wel de toon voor een opmerkelijk decennium van alternatieve rock in de stad.'
Steven Albini
(lacht) : "'t Is heel flatterend, maar ik wil toch even nuanceren: Big Black is in Chicago echt nooit populair geweest."

HUMO : Waarom ben je ingegaan op de vraag om met Dead Man Ray te werken?
Albini : "Ik dacht te begrijpen waar ze mee bezig waren. Dat volstaat voor mij: als ik er me op voorhand niet ongemakkelijk bij voel, probeer ik op elke vraag in te gaan."

: Dan moetje wel vaak met groepen werken die je niet goed vindt.
: "Als ik alleen zou werken met groepen waarvan ik een enthousiaste fan ben, zou ik niet veel te doen hebben en geen interessante platen maken. Gelukkig heb ik door de jaren heen een methode ontwikkeld om mijn persoonlijke smaak uit te schakelen. Ik kom in de problemen als ik emotioneel te veel betrokken ben bij de muziek die ik opneem, want dan heb ik de neiging te veel van mijn eigen esthetica in de muziek te leggen, en dat is de bedoeling niet. Mijn job is begrijpen wat iemand wil en dat technisch mogelijk maken."

HUMO : Komkom, je bent toch meer dan een technicus?
: "Als er zich een probleem stelt, heb ik daar uiteraard, net als iedereen, een mening over. Ik laat ook niet na die te formuleren, maar ik denk niet dat mijn mening de enige juiste is en ik dring ze zeker niet aan de groep op. Het belangrijkste voor mij is dat de groep het gewenste resultaat krijgt. Of ik al dan niet een kick krijg van hun plaat, doet er niet toe. Ik heb mijn eigen groep, ik hoef me niet op te dringen als iemand anders een plaat maakt."

HUMO : Hou je wel genoeg tijd over voor Shellac?
: "Shellac is een hobby, puur escapisme. Zo kan niemand ons de wet spellen, we zijn toch niet financieel afhankelijk van de groep. Bovendien zou ik er waarschijnlijk niet half zo veel plezier aan beleven als Shellac een verplichting was. Ik mag er niet aan denken wekelijks met de groep bezig te moeten zijn, de kick zou snel wegebben. Als ik weer eens iets met Shellac mag doen, voelt 't telkens als Kerstmis. Op tournee doen we ook voornamelijk plaatsen aan waar we altijd al eens heen wilden."

HUMO : Als je je in de studio alleen maar met techniek bezighoudt, hoe komt het dan dat er een typische Albini-sound bestaat?
: "Dat heeft deels te maken met het soort groepen dat met mij wil werken. Ik geloof niet dat het opnemen de doorslaggevende factor is bij het maken van een plaat, in een opnamestudio wordt niet aan zwarte magie gedaan. Als je bijvoorbeeld alle platen van Low achter elkaar hoort, merk je vast overeenkomsten tussen de twee platen die ik met ze gemaakt heb en hun andere platen. Ik geef toe dat ik aan veel fantastische platen heb meegewerkt, maar ik denk dat ze fantastisch zouden zijn met om het even wie achter de knoppen. Ik heb ook aan veel platen gewerkt waar mensen nog niet naar willen luisteren als ze ervoor betaald worden. Dat is dan volgens mij ook mijn schuld niet. Ik ben geen producer die de muziek regisseert, ik ben toch vooral met geluiden bezig."

Bloed uit steen

: Je fascinatie voor geluid heeft een microfoonfetisjist van je gemaakt. Thom Yorke vertelde: 'Steve Albini is de enige producer die ik ken die een vouwmeter gebruikt om de afstand tussen twee microfoons te meten.'
: "Af en toe kan je gewoon niet anders. Je moet er rekening mee houden dat geluid tijd nodig heeft om een afstand te overbruggen, zodat twee microfoons die zich op verschillende afstand van de geluidsbron bevinden iets anders zullen capteren. Dus zorg ik ervoor dat die twee microfoons even ver van de bron staan. Als iemand anders dat niet doet, is dat zijn zaak - ik lever goed werk."

HUMO : Ben je een workaholic?
Albini : "Mijn werk is vermoeiend, soms zelfs uitputtend en het leidt me af van de eenvoudige genoegens in het leven, maar ik wil mezelf niet op voorhand de kans op een fijne ervaring ontnemen. Het zal me nooit spijten dat ik zoveel gedaan heb, het zou me wel spijten als ik had nagelaten bepaalde dingen te doen. We leven niet eeuwig.
" 't Is me niet om het geld te doen. De beste momenten in de studio, de momenten die me als persoon veranderd hebben, zijn niet noodzakelijk de best betaalde. Negentig procent van de groepen waarmee ik werk, kunnen niet veel betalen. You can't get blood from stone. Ik voel me goed bij de gedachte dat ik beschikbaar ben en niet duur."

: Sta je principieel weigerachtig tegenover het grote geld? Om 'In Utero' van Nirvana op te nemen stelde je je tevreden met een honorarium van 100.000 dollar. Als je het gebruikelijke percentage op elke verkochte cd aanvaard had, had je het vijfdubbele verdiend.
Albini : "In de muziekbusiness zijn de mensen die geen muziek maken ongelooflijk hebzuchtig. Ze willen almaar meer, en er is maar één plaats waar er meer te halen valt: bij de groep. Mijn sympathie ligt altijd hoe dan ook bij de groep: muzikanten beschouw ik als mijn lotgenoten en mijn vrienden - aan hun inkomen wil ik niet raken. Als ik geld steel van iemand die door het systeem al erg benadeeld is, word ik deel van het systeem. Ik hoef niet zo inhalig te worden als al die anderen, dat is niet nodig om goede platen te maken."

: Klopt het dat je Nirvana nauwelijks kende toen ze je vroegen?
Albini : "Ik luister niet naar de radio, want de muziek op de radio verrast me niet en kan me steeds meer gestolen worden. Bij vrienden had ik 'Nevermind' weleens gehoord, maar ik vond Nirvana niet bepaald de beste groep van hun generatie. 'Nevermind' vind ik trouwens hun slechtste plaat."

HUMO : Na afloop van de opnames circuleerde algauw het gerucht dat de plaat verschrikkelijk was, en dat dat aan jou lag.
: "Nooit heeft iemand van de platenfirma rechtstreeks met mij durven te spreken, ze hebben zich uitsluitend van het roddelcircuit bediend. Uiteindelijk zijn twee nummers van de plaat opnieuw gemixt en is de hele plaat geremasterd zodat de gitaren minder luid klonken. Ik weet niet of een buitenstaander veel verschil zou horen tussen mijn versie van 'In Utero' en de uitgebrachte versie, maar ik vond dat mijn werk hopeloos verminkt was. De muziekbusiness had weer eens haar ware gelaat getoond: uit geldzucht manipuleert men voortdurend. Menselijkheid en respect voor creativiteit zijn volstrekt onbestaande."

Cheap trio

HUMO : Heeft de haat voor de business je de reputatie van een agressieve klootzak bezorgd?
: "Die reputatie heb ik overgehouden aan de platen die ik als muzikant gemaakt heb. Ik begrijp niet waarom agressieve muziek door agressieve mensen gemaakt zou moeten worden, maar in de muziekbusiness draait 't nu eenmaal rond mythes. Michael Jackson kan best een aangenaam man zijn, maar hij is verworden tot een abstracte idee: de belichaming van vreemd gedrag en plastische chirurgie. Over de persoon Michael Jackson wordt nooit gesproken, 't gaat altijd over die abstracte idee met dezelfde naam. Ook van mij is er een abstracte idee met de naam Steve Albini in omloop. Ik kan er niks aan verhelpen en ik trek er me niks van aan."

: Hou je van provoceren? Of noem je toevallig je groep Rapeman en je cd 'Songs About Fucking'?
Albini : "Ach, voor mijn moeder is de naam Rapeman aanstootgevender dan de naam Sex Pistols. Duidelijk zeggen waar het op staat, wordt vaak verward met provoceren. 'Ik ben er niet zeker van, maar ik heb het gevoel dat jij eventueel misschien lichtjes pedofiel bent' is nu eenmaal minder provocerend dan '.Iii ziet eruit als een kinderverkrachter'. De eerste aanpak vereist showbusiness, de tweede kost minder energie en tijd. Ik wil alles in mijn leven zo efficiënt mogelijk hebben, mijn manier van spreken incluis."

: Het resultaat is soms wreed: de legende wil dat je Big Black opdoekte omdat de groep 'suf, lelijk en hardnekkig werd, zoals een wrat'.
Albini : "Dat klinkt me niet echt bekend in de oren, maar ik wil het meteen onderschrijven. Big Black is er in de eerste plaats om praktische redenen mee opgehouden: de andere gitarist, Santiago Durango, ging rechten studeren. Maar creatief gezien vond ik dat geen probleem: ik denk dat we ongeveer alles gedaan hadden wat we moesten doen. Als de groep nog langer was doorgegaan, zouden we algauw oninteressant geklonken hebben. Ik ben blij dat we toen gestopt zijn, ik heb nooit gerouwd om Big Black."

: Leverde woede de energie voor Big Black?
Albini : "Big Black was een reactie tegen allerlei misstanden, in de maatschappij in het algemeen en in de muziekbusiness in het bijzonder. We reageerden bijvoorbeeld tegen het afschaven van de experimentele kantjes van muziek. Je zag toen steeds vaker dat een groep die sterk debuteerde, bij hun derde plaat als elke andere groep klonk. Vervelende muziek maken werd bijna als een prestatie gezien, en dat vonden wij beledigend."
"Gaandeweg ebde de woede een beetje weg. In de vroege puberteit moet iedereen door een periode waarin je je persoonlijk beledigd voelt door allerlei dingen. Mettertijd leer je te negeren, zodat je je niet nodeloos hoeft ie ergeren."

Daan komt wapperend met een Cago-polaroid binnenwaaien. Tijd voor de laatste loodjes. Het mixen van de laatste drie nummers verloopt vlot. Om vier uur 's nachts is de plaat klaar, ruim zeven uur voor het vliegtuig vertrekt. Albini laat de elf afgewerkte nummers voor het eerst na elkaar horen. Todd - in het beste geval half man, half weerwolf - komt erbij zitten. 'Cago' heeft de pulserende energie en de charmante variëteit van Chicago, maar dan zonder de chic. Daan ligt achterover met een onnozele glimlach in zijn kop, Trouvé begeleidt de plaat met subtiel headbangen, De Backer geniet schijnbaar onbewogen van de strakke Albini-drums, Van Belle luistert met een toewijding die iets comateus heeft. Blijweerdt is de stad in, op zoek naar bloemen voor aan de meet.